Konuyu Değerlendir
  • 0 Oy - 0 Ortalama
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
Hollanda’daki Türk yaşlılar neden az emekli maaşı alıyorlar?
#1
Hollanda’daki Türk yaşlılar neden az emekli maaşı alıyorlar?

[Resim: Turk%20yaslilar..JPG?itok=CpaNHTOX]

Hollanda’da 1957 yılında kabul edilen Genel emeklilik yasası ülkeye sonradan gelenleri olumsuz etkiliyor. 1960 yılından sonra Hollanda’ya gelmeye başlayan vatandaşlarımız da bu yasanın mağduru durumunda. Merkezi İstatistik Bürosu’nun (CBS) yapmış olduğu araştırmada yabancı kökenli emeklilerin maaşlarının tam emeklilik maaşının ancak yüzde 51'i dolayında olduğu belirtildi.

Hollanda'da sayıları 470 bini bulan ve ülkedeki en büyük azınlık grubu temsil eden Hollandalı Türklerin birçoğu yaşlanmaya başladı. Bu yaşlılar Hollandalı akranları ile aynı işlerde çalışmalarına rağmen onlardan daha az maaş alıyor. Bu durum haliyle Türk yaşlıları zor durumda bırakıyor. Birçok Türk kökenli vatandaşımız bunu sosyal bir ayrımcılık olarak görüyor. Hollanda genelinde CBS (Centraal Bureau Stastiek) Merkezi İstatistik Bürosu tarafından yapılan bir araştırmada Hollanda'da 1957 yılında kabul edilen 'Genel Emeklilik Yasası'nın, tam emekli maaşına hak kazanabilmek için, 15-65 yaş arasında Hollanda'da yaşamayı zorunlu kıldığı ve bu durumda olmayan yabancılardan emekli olanlara, eksik olan her yıl için yüzde 2 kesinti yapılarak emekli maaşı ödendiği belirtildi.

Yabancıların çoğunun 1960 ve 1970'li yıllarda geldiği için yasadaki 50 yılı dolduramadıklarından düşük emekli maaşı almak zorunda kaldıkları vurgulanan araştırmada, yabancı kökenli emeklilerin maaşlarının tam emeklilik maaşının ancak yüzde 51'i dolayında olduğu belirtildi. Araştırmaya göre Hollanda'da halen 200 binin üzerinde emekli, 50 yıl Hollanda'da bulunmadığı için eksik emekli maaşı alıyor ve bu sayının 17 binden fazlasını Türkler oluşturuyor.

Asgari geçim ödeneğinin de altında bir parayla yaşamak zorundalar

Bu eksik maaş alan emekli sayısı gelecek birkaç yıl içinde en az ikiye katlanacak ve bu kesimin yaşadığı sıkıntıların daha da büyüyeceği ifade ediliyor. Raporda, emekliliğe hak kazanılan 50 yıllık süre şartının yanı sıra eksik çalışma, az prim ödeme gibi sebeplerle çoğu yabancının da asgari geçim ödeneği sınırının altında bir emeklilik maaşına hak kazandığı, aradaki açığın da çeşitli kuruluşlar tarafından karşılandığı, bu farkı karşılayan bu kurumların ise kişinin yaşı 65'i geçmesine rağmen, iş arama şartı, Türkiye'de üç aydan fazla izin yapamama gibi, yabancı emekliler açısından kabul edilemez şartlar öne sürdüğü belirtildi. Bu şartları kabul edemeyen yaşlı yabancıların da aradaki farkı alamadıkları ve dolayısıyla yoksulluk sınırının altında bir ücretle yaşamak zorunda kaldıkları aktarıldı. Rapora göre, 17 bin dolayındaki Türk emeklinin 5 bin 500'ü bu durumda ve asgari geçim ödeneğinin de altında bir parayla yaşamak zorunda bulunuyor.

Yaştan dolayı Hollanda'da emekli olmak için 50 yıl Hollanda’da ikamet etmek şartı gerekiyor

Lahey Büyükelçiliği Çalışma ve Sosyal Güvenlik Müşaviri Mehmet Sevim, "Yaştan dolayı Hollanda'da emekli olmak için 50 yıl Hollanda’da ikamet etmek şartı gerekiyor. Eğer bu kadar süre yok ise tam emeklilik elde edilmiyor. Üzeri sosyal yardım ile tamamlanıyor. Bu tip durumlarda Türkiye’den alınacak aylıklar mutlaka ve mutlaka bu alınan sosyal ödenekler bu aylıktan kesilecek. Yani Türkiye’den alınan aylıktan kesilecek. Dolayıysa vatandaşlarımız şuna çok dikkat etmeleri lazım. Kendileri Türkiye’de sosyal güvenlik kurumlarına para yatırıp burada başka kurumlara aylık bağlatma gibi bir süreç başlatmamaları lazım. Bu çok yanlış bir süreç. Kesin dönüş şartı hala devam ediyor. Kesin dönüş kalktı diye bir durum söz konusu değil. Dolayısıyla vatandaşlarımızın bu hususlara çok iyi dikkat etmeleri lazım. En önemli konu ise Çifte emeklilik ileride çifte sıkıntılar getirebilir. Bu durumu hiçbir zaman akıllarından çıkarmasınlar." şeklinde konuşarak önemli uyarılarda bulundu.

Hollandalı yaşlılardan az alınan emeklilik parası ek ödenekle kapatılıyor

Merkezi Amsterdam’da bulunun Türk Yaşlılar Danışma Merkezi (TYDM) Başkanı Mustafa Cezim ise "Malumdur ki yaşlılarımız Hollanda'da her geçen gün artıyor. Yaş ortalaması ilk kuşağın 57 yaşını geçmiş durumda. Çoğu Hollandacayı bilmiyor. Bir çoğu emekli, bir kısmı da ödenek ile geçimlerini sağlıyor. Yaşlı Türk aileleri şimdide artan geçim sıkıntısı az emekli maaşları onları burada çok zor durumda bırakıyor. Özellikle Türk yaşlılar diğerlerine göre Hollanda’ya geç gelmelerinden kaynaklanan sebeplerden dolayı düşük ücret alıyorlar. Eskiden iki yılda izine giden yaşlılar artık şimdi 3 ila 4 yılda ancak izine gidebiliyorlar. Aylık ortalama 780 ila 890 arasında maaş alıyorlar. Biz TYDM olarak ödenek kurumlarına müracaat ederek ek ödenek talebinde bulunuyoruz. Hollandalı yaşlılardan az alınan emeklilik parası ek ödenekle kapatılıyor. Bu durumda mal varlıklarına sıkıntı getiriyor. Bu ek ödenek 300 ila 330 arasında değişiyor. Tabiî ki bu ödeneği almakta kolay olmuyor. Kurum evlere ani baskınlar yaparak durumu biraz zorlaştırsa da yaşlılarımız mecburen bunlara katlanıyorlar. Başka çareleri de kalmıyor." dedi.

Ek ödenek alanlara vergi kolaylığı kaldırılıyor

Hollanda Türkler İçin Danışma Kurulu Müdürü Ahmet Azdural ise, yaşlılık aylığı (AOW) alan ancak koşulları gereği bunu tam olarak alamadığı için ek ödenek (AIO ödeneği) almak zorunda kalan yabancılara sağlanan vergi kolaylığının kaldırılacağını söyledi. Azdural, "Aşamalı olarak yeni vergi düzenlemesi yürürlüğe konuluyor. Yeni vergi düzenlemesi maaşlarda artışa değil, azalmaya yol açıyor. AIO ödeneği azalacak. Kısacası vergi düzenlemesiyle alınacak paranın toplamında artış değil azalma olacak. Daha önce var olan vergi kolaylıkları kaldırılacak. Böylece yaşlılık maaşı alanlar gelir kaybına uğrayacak. 65 yaşın üzerinde ek ödeneklerle AOW maaşı almak zorunda kalan yaklaşık beş binin üzerindeki Türk vatandaşı AOW maaşı yanında sociale dienst gibi kurumlardan ek ödenek aldıkları için yurtdışında kalma süresi 26 haftadan eskiden olduğu gibi yine en fazla 13 haftaya indiriliyor." dedi.

Hollanda'da 50 yıl şartının çözümü Meclis’te

İşçi Partisi Amsterdam Nieuw West Belediye Meclis Üyesi Orhan Kayar ise yabancı kökenli ve özelde Türk kökenli yaşlıların hakların emeklilik haklarının yeniden bir düzenleme ile ele alınması gerektiği görüşünü savunuyor. Kayar, "Hollanda'da 1957 yılında kabul edilen 'Genel Emeklilik Yasası' ile emeklilik yasası düzenlenmiş. Buna göre de yaşa göre emekli olmak için ülkede mecburen 50 yıl bulunmaları gerekiyor. Bu açıdan memurlar yasa gereğini uyguluyorlar. Özellikle düşük emekli maaşı alan kişiler ek ödenek alıyorlar. Bu ödeneğinde belirli bir şartları var. Bunlardan en önemlisi ise mal varlığı beyan mecburiyeti. Bu durum ek ödenek alan herkes için geçerli. Bunu bildirmeyenler ileride yapılan bir araştırmada mal varlıkları Hollanda veya başka ülkelerde tespit edilir ise ödenekleri derhal kesiliyor. Kurallar ülkesi Hollanda'da kurallara uymak gerekir. Burada 50 yıl bulunma şartı tartışılabilinir. Bu durumu çözecek ise halkın seçtiği Meclis’tir. Bu konuda tüm siyasi partiler ortak bir kararda birleşir ise yasa değişebilir. Bunun içinde mücadele şart. Vatandaşlarımızın şahsi dilekçeleri ile Meclis’i harekete geçirmeleri lazım. Telefon, fax, email veya bizatihi Meclis’e giderek parti sözcülerine durumlarını anlatmaları gerekir. Hollanda'da 50 yıl şartının çözümü şuan itibari ile Meclis’te." şeklinde konuştu.

Kaynaklar

1-CBS

2-IOT

3-Çalışma Müşavirliği

5-Göç Enstitüsü

BASRİ DOĞAN, AMSTERDAM
  




Bu konuyu görüntüleyen kullanıcı(lar):
1 Ziyaretçi