Ana içeriğe geç

facebook youtube twitter
Hollandalı Gurbetçiler

Hollandaca Fiiler (11): Ayrılabilir ve bağlı fiiler

Konu

#1
Hollandaca Fiiler (11): Ayrılabilir ve bağlı fiiler:


Bir takım fiiller, vurgulu veya vurgusuz, bir önek ile başlarlar. İyi bi sözlük vurgulanan heceyi belirtir.
Vurgusuz önekler: be-, ge-, her-, ont- ve ver-. Aşağıdaki fiillerde vurgulu hecenin altı çizinlmiştir. Vurgusuz önek, indirgenmiş sesli ile telaffuz edilir. Bu fiiller baği fiillerdir (öneklerinden ayrılmazlar).

beginnen başlamak
gebeuren olamk
herkennen tanımak, hatırlamak
ontmoeten tanışmak, buluşmak
veranderen değişmek

Dikkat! Bu bağlı fiiilerin geçmiş zaman kipleri, vurgusuz öneklerinden dolayı geönekini almazlar. *
Vurgulu öneke sahip fiiler ise ayrılabilirler. Aşağıdaki örneklerde vurgulu hece siyah harflerle gösterilmiştir. 

Bu vurgulu önek esas fiilin anlamını değiştirir. Nemen (almak) fiilini kullanarak örnek verelim:
aannemen kabul etmek
afnemen azaltmak
doornemen gözden geçirmek
innemen içeriye almak
meenemen yanına almak
opnemen para çekmek, telefona cevap vermek
overnemen devralmak
toenemen artmak
Sözlükte bir fiilin anlamına bakmak istediğinızde, fiilin ayrılabilir fiil olma ihtimalini unutmayıp, ayrılmış önekin cümlenin başka biryerinde (genellikle sonuna doğru) belirtilmış olabileceğine dikkat ediniz. Fiilin anlamını ancak fiilin önekli mastar halini aramakla bulabilrisiniz.

Ayrılabilir fiil her zaman ayrılmaz. Aşağıdaki örneklerde meenemen ve opbellen ayrılabilir fiillerini kullanacağız :

• Ayrılabilir fiil, şimdiki zaman veya tamamlanmamış geçmiş zamanda, ana cümlede çekimli fiil olması durumunda ayrılabilir.75 Önek genellikle cümle sonuna gelir:

Ik neem dit boek mee.
Bu kitabı yanıma alıyorum.
Ik bel je morgen op.
Sana yarın telefon edeceğim.

• Ayrılabilir fiil, emir kipi durumunda da ayri yazılir:
Neem dit boek mee!
Bu kitabi yanina al!
Bel me morgen op!
Beni yarın ara!

Te ile beraber mastar hali ile kullanıldığı durumda ayrılarak yazılır:
Hij belooft het morgen mee te nemen.
Yarın yanında getireceğine söz veriyor.
Jij hoeft me vanavond niet op te bellen.
Beni bu gece araman gerek yok.

Geçmiş zaman kipi olarak ayrılarak yazılır. Geçmiş zaman kipi önek ve fiil arasına gekonarak yapılır:
Ik heb dit boek voor je meegenomen.
Bu kitabı sana getirdim.
Ik weet dat hij me gisteren heeft opgebeld.
Dün beni aradığını biliyorum.

• Kip belirtici fiil ile (modal fiil) birlikte kullanılan mastar halinde olduğunda ayrılmaz:
Ik wil dit boek meenemen.
Bu kitabı yanıma almak istiyorum.

* Temel fiil düzensiz ise, ondan türemiş ayrılabilir fiiller de düzensizdir.
Ik zal je morgen opbellen.
Seni yarın arayacağım.

• Son olarak, alt cümlede çekimli fiil olarak bulunması durumunda ayrılmaz.
Ayrılmamış halinde alt cümlenin sonunda yazılır:
Ik weet dat hij het boek niet meeneemt.
Kitabı getirmeyeceğini biliyorum.
Ik hoop dat je me morgen opbelt.
Umarım yarın beni ararsın.
İmage
Alıntı

Bir hesap oluşturun veya yorum yapmak için giriş yapın

Yorum yapmak için üye olmanız gerekiyor

ya da